The Economist
Από τις αρχές Μαΐου φέτος, η ινδική ρουπία καταρρέει σε ποσοστό 23% έναντι του δολαρίου ΗΠΑ, η τουρκική λίρα κατά 15% και η ινδονησιακή ρουπία κατά 16%.
Ο Τύπος προειδοποιεί για μια επανάληψη της ασιατικής κρίσης, που είχε εκδηλωθεί στα τέλη της δεκαετίας του ’90. Τα λεγόμενα των αξιωματούχων αναπτυσσόμενων χωρών ότι τα προβλήματά τους είναι αποτέλεσμα «των πειραμάτων νομισματοπιστωτικής πολιτικής των ανεπτυγμένων κρατών» επαναδιατυπώνονται. Νέες έρευνες που παρουσιάστηκαν στους κεντρικούς τραπεζίτες των πλουσιότερων κρατών του κόσμου, όταν συναντήθηκαν πρόσφατα στις ΗΠΑ, αποδεικνύουν ότι οι «φτωχότεροι» ομόλογοί τους ίσως έχουν κάποιο δίκιο. Το θέμα είναι το πώς οι ροές ξένων κεφαλαίων επηρεάζουν τις εθνικές οικονομίες.
Ο παραδοσιακός κανόνας είναι ότι οι χώρες αντιμετωπίζουν ένα «τρίλημμα»!
Πρέπει να επιλέξουν ανάμεσα στις ελεύθερες συναλλαγές κεφαλαίων, στη σταθερή ισοτιμία του νομίσματός τους και στην άσκηση αυτόνομης νομισματοπιστωτικής πολιτικής.
Η απίθανη αυτή τριάδα είναι σαν να αποτελεί μια νέα θρησκεία, όμως το βασικό γεγονός είναι ότι κάθε χώρα πρέπει να επιλέξει έως και δύο από τις εναλλακτικές αυτές παραμέτρους. Μια οικονομία χωρίς συναλλαγματικούς ελέγχους μπορεί να διατηρήσει σταθερή την ισοτιμία του νομίσματός της, για παράδειγμα, μόνον αν...
χρησιμοποιεί τη νομισματοπιστωτική πολιτική της για την άμυνά της, αυξάνοντας –ας πούμε– τα επιτόκιά της σημαντικά όταν οι εκροές κεφαλαίων ασκούν πτωτικές πιέσεις στο νόμισμά της. Ωστόσο, η ύπαρξη του «τριλήμματος» σημαίνει επίσης ότι μια οικονομία μπορεί να χαίρει τόσο της ελεύθερης ροής κεφαλαίων και της άσκησης ανεξάρτητης νομισματοπιστωτικής πολιτικής, εφόσον δεν θα την απασχολεί η ισοτιμία του νομίσματός της.
Οι ηγέτες των αναδυόμενων αγορών προβληματίζονται από καιρό σχετικά με αυτήν την παραδοχή. Η ασιατική κρίση ώθησε πολλές από τις αναπτυσσόμενες χώρες στην εγκατάλειψη των σταθερών συναλλαγματικών ισοτιμιών. Ωστόσο, πολλές κεντρικές τράπεζες αναπτυσσόμενων κρατών συνεχίζουν να παρεμβαίνουν στις αγορές συναλλάγματος, μερικώς για να αντισταθμίσουν τις εισροές «ζεστού χρήματος» από τις πλούσιες χώρες. Το «αχαλίνωτο» χρήμα δημιουργεί «φούσκες» τιμών κατά την εισροή του, «φούσκες» που σκάνε όταν αλλάζει η κατεύθυνση της ροής… Οταν οι ανεπτυγμένες χώρες άνοιξαν τις νομισματοπιστωτικές κάνουλες για να βοηθήσουν τις προβληματικές οικονομίες τους, τα παράπονα από τις αναδυόμενες αγορές άρχισαν να γίνονται πιο ηχηρά. Ορισμένες χώρες, όπως η Βραζιλία, επέβαλαν συναλλαγματικούς ελέγχους.
Οι επικρατούσες οικονομικές σχολές αρχίζουν να βλέπουν το θέμα τους με μεγαλύτερη συμπάθεια. Στα τέλη του 2012, το ΔΝΤ επικαιροποίησε τη θεσμική θέση του σχετικά με τους συναλλαγματικούς ελέγχους, αναφέροντας ότι οι οικονομίες με τις πιο ανοικτές αγορές κεφαλαίων υπέστησαν μεγαλύτερα πλήγματα στην κρίση του 2007-2009. Το ΔΝΤ υποστήριξε ότι περιορισμένες, συντονισμένες πολιτικές για να «δαμασθούν» οι ροές κεφαλαίων ίσως ήταν αναγκαίες, ιδιαίτερα σε οικονομίες με συγκριτικώς υπανάπτυκτα χρηματοπιστωτικά συστήματα. Σε ομιλία του το 2012, ο οικονομολόγος Μορίς Ομπστφελντ, πατέρας –μαζί με άλλους– της ιδέας του «τριλήμματος», ανέφερε ότι η «αρχιτεκτονική του παγκόσμιου χρηματοπιστωτικού συστήματος δεν ήταν κατάλληλη για έναν κόσμο αχαλίνωτων ροών κεφαλαίων…». Κατά μέσον όρο, παρατήρησε, οι ασιατικές οικονομίες που πρόσφατα έγιναν βιομηχανικές λάμβαναν άμεσες ξένες επενδύσεις αντίστοιχες με το 200% του ΑΕΠ τους.
Πρόσφατη μελέτη της Ελέν Ρέι, του London Business School, αναφέρει ότι η «παγκοσμιοποίηση του χρηματοπιστωτικού συστήματος ξεπερνάει την ιδέα του τριλήμματος». Αντιθέτως, οι κυβερνήσεις –υποστηρίζει– αντιμετωπίζουν τώρα ένα «ασυμβίβαστο δίλημμα». Η κατάργηση των συναλλαγματικών ελέγχων ίσως οδηγεί αναπόφευκτα και στην απώλεια της ανεξαρτησίας της νομισματοπιστωτικής πολιτικής. Η κ. Ρέι θεωρεί μάλιστα ότι ακόμη και μικρές μεταβολές των επίσημων επιτοκίων στις ΗΠΑ, για παράδειγμα, μπορεί να επηρεάσουν άμεσα την εξέλιξη του κύκλου!
Η αντιμετώπιση του διλήμματος δεν είναι εύκολη. Η κ. Ρέι πιστεύει ότι οι κεντρικές τράπεζες πρέπει να λαμβάνουν υπ’ όψιν και τις «παράπλευρες απώλειες» όταν χαράσσουν πολιτική. Ωστόσο, οι Αμερικανοί μάλλον δεν θα συμβιβαστούν με την αύξηση της εγχώριας ανεργίας ώστε να ελεγχθούν οι τιμές των περιουσιακών στοιχείων στο εξωτερικό! Ετσι, ορισμένες χώρες, που επιβάλλουν τώρα μερικούς συναλλαγματικούς ελέγχους, ίσως κινούνται προς τη σωστή κατεύθυνση. Διότι, αν αυτοί απαιτούνται για να διασφαλισθεί η ανεξαρτησία της νομισματοπιστωτικής πολιτικής τους, ίσως να αξίζουν τον κόπο…


Καθημερινή της Κυριακής




 
ONLINE-PRESS © 2013. All Rights Reserved. Powered by Blogger
Top