Σημεία των καιρών, «χαβαλές» ή βαθιά αλλοίωση της κοινωνικής ταυτότητας; Ανώνυμοι χρήστες των social media -κάποιοι και με... ονοματεπώνυμο- στοχοποιούν με ακραίους χαρακτηρισμούς διάφορους «επώνυμους» συμπολίτες μας.













Οι αφορμές είναι πολλές: μία γκάφα ή δραστηριότητα, η προσωπική τους ζωή, αλλά και οι πεποιθήσεις τους. Ολα ενίοτε αποτελούν μια πρώτης τάξεως ευκαιρία για τεράστιες δόσεις συγκαλυμμένης ή απροκάλυπτης χυδαιότητας και μισανθρωπίας.

Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση του Θάνου Πλεύρη, βουλευτή της Νέας Δημοκρατίας, ο οποίος τις τελευταίες ημέρες βρίσκεται για αποθεραπεία στην οικία του.


Κατά τη διάρκεια της νοσηλείας του, όμως, σε εξαιρετικά κρίσιμη κατάσταση, έγινε δέκτης συστηματικού προπηλακισμού τόσο στο Τwitter όσο και στο Facebook. Δέχθηκε τόσες... κατάρες που δύσκολα τις ξεπερνά ο ψυχισμός ανθρώπου. «Κανίβαλοι» του Διαδικτύου βρήκαν την κατάλληλη στιγμή να βγάλουν τη «χολή» τους ενάντια στον «ακροδεξιό», «καταδρομέα», «γερμανοτσολιά», όπως τον χαρακτήριζαν, ευχόμενοι ακόμη και τον θάνατό του.

Βγαίνοντας από το νοσοκομείο ο Πλεύρης ευχαρίστησε τους πάντες για τη συμπαράσταση, ευχήθηκε υγεία ακόμα και σε όσους τον θέλησαν νεκρό, λέγοντας ότι «κανένας δεν αξίζει να βρεθεί σε αυτή τη θέση». Ερωτηθείς από το «Εθνος», δεν θέλησε να κάνει καμία περαιτέρω δήλωση, ζητώντας να γίνει σεβαστή η επιθυμία του για ηρεμία.

Φαίνεται κάποιοι ξέχασαν ότι η υγεία αποτελεί αναφαίρετο δικαίωμα του καθενός και δεν μπορεί να αντιπαραβληθεί με οτιδήποτε, ούτε βεβαίως με τις πολιτικές πεποιθήσεις του.

Απάνθρωπες συμπεριφορές



Δ. ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΥ
«Τέτοιου είδους συμπεριφορές είναι τουλάχιστον κυνικές και απάνθρωπες. Συνιστούν, δε, μία άτυπη μορφή δίωξης με την έννοια ότι, μη αποδεχόμενοι τις ιδέες κάποιου, δεν αναγνωρίζουμε το δικαίωμά του να ζει. Στην προκειμένη περίπτωση, αναφερόμαστε σε έναν πολιτικό εκφραστή συγκεκριμένων απόψεων, που οπωσδήποτε δεν είναι αποδεκτές. Ωστόσο, εξίσου αποδεκτή δεν μπορεί να είναι η άρνηση του δικαιώματός του στη ζωή, λόγω των απόψεών του», επισημαίνει η κοινωνιολόγος Στέλλα Νιώτη.



Η επανάληψη του θλιβερού φαινομένου ανοίγει και πάλι τη συζήτηση για τη συμπεριφορά στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και τον «τραμπουκισμό» που μπορεί να υποστεί κάποιος σε αυτά.

Θυμίζουμε χαρακτηριστικές περιπτώσεις, όπως του πρόωρα χαμένου νεαρού τραγουδιστή Παντελή Παντελίδη, ο οποίος «κατακεραυνώθηκε» από σύσσωμο τον διαδικτυακό κόσμο λόγω των στίχων τραγουδιού του με αναφορά στα Κατεχόμενα της Κύπρου. Επίσης, την πρόσφατη περίπτωση του σκιτσογράφου Αρκά, ο οποίος αντιμετώπισε πρωτοφανή επίθεση από δεκάδες χρήστες των social media με αφορμή ένα πολιτικό και δη αντιπολιτευτικό σκίτσο που ανήρτησε στην ιστοσελίδα του στο Facebook. Ηταν τέτοια η δριμύτητα των επιθέσεων, που ο Αρκάς επέλεξε για λίγες ώρες να αποχωρήσει από κάθε διαδικτυακή δραστηριότητα.

Σάλος
Επίσης, τον σάλο που ξέσπασε πέρυσι από το τραγούδι του μουσικού Νίκου Πορτοκάλογλου, με τίτλο «Θα περάσει κι αυτό». Με αφορμή την πολιτική χροιά του, ο δημιουργός κατηγορήθηκε για προσβολή του λαού, με χαρακτηρισμούς όπως «τεμπέλης και διεφθαρμένος, την ώρα που ήταν ομοτράπεζος εκείνων που έφεραν τη χώρα στην κατάσταση που βρίσκεται». Και, βέβαια, δεν μπορεί να παραλειφθεί το σχόλιο του Φαήλου Κρανιδιώτη, ο οποίος, σε έναν «ομοφοβικό», όπως τον χαρακτήριζαν οι επικριτές του, παροξυσμό, και ανήμερα της κηδείας του ηθοποιού Μηνά Χατζησάββα, αποκάλεσε τον επί σειρά ετών σύντροφό του, Κώστα Φαλελάκη, «αξύριστη χήρα».

Σε δεκάδες περιπτώσεις επωνύμων, οι οποίοι προκάλεσαν με κάποιο τρόπο την κοινή γνώμη, τα social media μετατράπηκαν αυτομάτως σε... ρωμαϊκή αρένα. Οι «δέσμιοι», δηλαδή τα εν λόγω πρόσωπα, τοποθετούνται στο κέντρο, τη στιγμή που ο όχλος (σ.σ.: μερίδα των χρηστών), παραταγμένος γύρω τους, ζητά «αίμα»...

Ερωτηματικά
Τα ερωτηματικά που προκύπτουν είναι πολλά: αποτελούν οι ακραίες πεποιθήσεις, η διαφορετικότητα ή οι κακοί χειρισμοί σε κάποιο ζήτημα βάσιμη αιτία για τον «κανιβαλισμό» που παρατηρείται στα κοινωνικά δίκτυα; Οι άγνωστες φωνές που εύχονται τον θάνατο κάποιου λόγω των απόψεών του, δεν διαφέρουν από τους ίδιους τους εκφραστές τους. Οι συγκεκριμένες αντιδράσεις είναι ίδιον της φυλής μας (π.χ. του λεγόμενου Ελληνάρα που θέλει να έχει και το μαχαίρι και το πεπόνι) ή μήπως της φύσης του μέσου; «Δεν θα έπρεπε να μιλήσουμε αφοριστικά για τα social media. Εξάλλου, αυτά αποτελούν πλέον τον Νο1 φορέα πληροφόρησης. Γενικευτικά μιλώντας, ωστόσο, αυτό που συμβαίνει στα κοινωνικά δίκτυα περιγράφει τη διάσπαση των δεσμών, προσωπικών και κοινωνικών, και την κρίση των συναισθημάτων.

Συναρτώντας το φαινόμενο αυτό με τη μακροχρόνια αδιέξοδη κρίση στην οποία ζουν οι πολίτες, θα παρατηρούσα ότι ουδείς έχει στερηθεί μόνο το εισόδημά του και τον τρόπο ζωής του, αλλά το πλαίσιο αξιών του», καταλήγει η κ. Νιώτη.

Εντούτοις, η ανωνυμία που παρέχουν τα social media κρύβει επιμελώς τους «δράκους» του κυνισμού και της βίας. Η βία μπορεί να είναι ωμή σε κάθε έκφανσή της - σωματική, ψυχολογική ή φραστική. Ισως, λοιπόν, σε μία κοινωνία που αδιαφορεί για αυτό, ο πολιτισμένος διάλογος, για τον οποίο έχουν πλεχθεί εγκώμια, εξαφανίζεται πίσω από έναν ηλεκτρονικό υπολογιστή. Μαζί του και η τελευταία υποψία δημοκρατικότητας...

Το twitter 

Πρωτοβουλία
«Φρένο» στα ρατσιστικά «τιτιβίσματα» που εμφανίζονται όλο και συχνότερα σκοπεύει να βάλει το Twitter. Πρόσφατα, η εταιρεία ανακοίνωσε μια νέα πρωτοβουλία της, προκειμένου να εξαλείψει όλα τα κηρύγματα μίσους από τις σελίδες της. Για την επίτευξη του στόχου, διαγράφηκαν ήδη οι λογαριασμοί δεκάδων Αμερικανών ακροδεξιών και ρατσιστών «ακτιβιστών» και έπεται συνέχεια.

Φιλτρα
Οι χρήστες της υπηρεσίας θα έχουν πλέον τη δυνατότητα, μέσα από μία σειρά «εργαλείων», να φιλτράρουν τα tweets που δέχονται, αποκλείοντας συγκεκριμένες λέξεις.

8.500 ήταν τα tweets που ασχολήθηκαν με την περιπέτεια της υγείας του Θάνου Πλεύρη το τριήμερο 14 έως 16 Νοεμβρίου, με τα περισσότερα να καταγράφονται τις δύο πρώτες ημέρες.

Τα στοιχεία προέρχονται από την ηλεκτρονική πλατφόρμα παρακολούθησης και διαχείρισης δημοσιότητας της Innews.

Δ. ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΥ
Οι συμπεριφορές υπάρχουν και στον πραγματικό κόσμο

Τα ηλεκτρονικά κοινωνικά δίκτυα και η συμμετοχή μας σε αυτά αποτελούν μια προέκταση της κοινωνικής μας ταυτότητας, τη λεγόμενη «εικονική κοινωνική ταυτότητα», τονίζει η Δέσποινα Παπαδοπούλου, αναπληρώτρια καθηγήτρια του Τμήματος Κοινωνιολογίας Παντείου, επισημαίνοντας: Στο πλαίσιο αυτό, η συμπεριφορά μας ως υποκειμένων της καθημερινότητας εκδηλώνεται πολλαπλασιαστικά στον χώρο των κοινωνικών δικτύων. Επομένως, οι συμπεριφορές που εκδηλώνονται στα social media υπάρχουν ήδη στον πραγματικό κόσμο. Για παράδειγμα, σε μια χαλαρή συζήτηση ενδέχεται να ακουστούν υβριστικές, ρατσιστικές ή προσβλητικές απόψεις. Επιπλέον, το περιβάλλον των κοινωνικών δικτύων δημιουργεί μία σχετική «ασφάλεια», η οποία ενθαρρύνει αυτές τις ακρότητες. Διαχωρίζοντας το προσωπικό από το συλλογικό, η διαμόρφωση παρόμοιων συμπεριφορών σχετίζεται με την ευρύτερη πολιτική και κοινωνική πόλωση, τη στροφή σε ακραίες αντιλήψεις και τη διεύρυνση του λαϊκισμού.

Τα κρούσματα
Ρατσισμός και σεξισμός στις ΗΠΑ

Τη διεθνή κατακραυγή για τους υβριστικούς χαρακτηρισμούς που εξαπέλυσαν κατά της απερχόμενης πρώτης κυρίας των ΗΠΑ, Μισέλ Ομπάμα, δέχθηκαν η διευθύντρια του Clay County Development Corp., Πάμελα Ράμσεϊ Τέιλορ, και η δήμαρχος της πόλης Κλέι στη Δυτική Βιρτζίνια, Μπέβερλι Γουέλινγκ. Λίγες μόνο ημέρες μετά την εκλογική νίκη του Ντόναλντ Τραμπ, η Τέιλορ αποκάλεσε στη σελίδα της στο Facebook την κ. Ομπάμα «πίθηκο», ενώ η συμφωνία της δημάρχου στην εν λόγω ανάρτηση, όπως ήταν αναμενόμενο, προκάλεσε την οργή της κοινής γνώμης, οδηγώντας τη Γουέλινγκ σε παραίτηση από το αξίωμά της.

Τα δύο δυσφημιστικά δημοσιεύματα αποτελούν συνέχεια στις επιθέσεις που δέχεται το τελευταίο διάστημα η σύζυγος του νυν πλανητάρχη. Πριν από περίπου έναν μήνα, εξάλλου, μία ακόμη γυναίκα, η καθηγήτρια Τζέιν Γουντ Αλεν, αποκάλεσε τη Μισέλ Ομπάμα «γορίλα» (!). Ο ντόρος που δημιουργήθηκε αφενός οδήγησε στην απόλυση της καθηγήτριας από δημοτικό σχολείο της κομητείας Φορσάιθ της Τζόρτζια και αφετέρου στην αποπομπή της από το επάγγελμα.

Σε ρατσιστικά κίνητρα αποδόθηκε από πολλούς, πριν από μερικά χρόνια, η απόφαση της Αμερικανίδας τραγουδίστριας Σέριλ Κόουλ να «κόψει», παρά το ταλέντο της, από το επόμενο στάδιο του γνωστού σόου ταλέντων τη 18χρονη τότε διαγωνιζόμενη Γκάμου Νέγκου από τη Ζιμπάμπουε. Αυτομάτως στο Facebook έκαναν την εμφάνισή τους δύο γκρουπ με τίτλους «Μισώ τη Σέριλ Κόουλ! Είναι ρατσίστρια» και «Η Γκάμου Νέγκου θα έπρεπε να προχωρήσει».

Ωστόσο, χαρακτηριστικό παράδειγμα ρατσισμού και σεξισμού στα social media αποτελεί η περίπτωση των ηθοποιών της δεύτερης ταινίας Ghostbusters που κυκλοφόρησε τον περασμένο Ιούλιο με... θηλυκό καστ. Μήνες πριν από την κυκλοφορία του φιλμ, τόσο η έγχρωμη πρωταγωνίστριά του Λέσλι Τζόουνς όσο και οι υπόλοιπες ηθοποιοί δέχονταν καθημερινές επιθέσεις από άνδρες χρήστες του Διαδικτύου. Λίγες ημέρες μετά, η Τζόουνς έκανε retweet και share μια σειρά προσβλητικών «τιτιβισμάτων» και ανακοίνωσε στους χιλιάδες ακολούθους της ότι «φεύγει δακρυσμένη από το Twitter».
 
ONLINE-PRESS © 2013. All Rights Reserved. Powered by Blogger
Top