Σε μία εποχή που οι δυνάμεις του σκότους λαμβάνουν πλέον «σάρκα και οστά» σε μία εποχή όπου οι ανθελληνικές και αντιχριστιανικές δυνάμεις έχουν πλέον ταυτότητα σε μία εποχή όπου η νέα εποχή δημιουργεί τον άνθρωπο-ρομπότ, σ’ αυτήν την εποχή μας λείπει ο παρηγορητικός λόγος του Αγίου Κοσμά του Αιτωλού, του προφήτη του Γένους μας, του Πατροκοσμά!..

ΩΣ ΓΝΩΣΤΟΝ, ο Άγιος Κοσμάς ο Αιτωλός υπήρξε ένας φλογερός λαϊκός ιεροκήρυκας και νεομάρτυρας. Είναι αλήθεια ότι έλαβε μέτρια μόρφωση σε σχολεία της επαρχίας του και διορίστηκε δάσκαλος στη Λομποτινά της Ναυπακτίας. Αργότερα μετέβη στο Άγιον Όρος, μόνασε και μαθήτευσε στην Αθωνιάδα Σχολή, με δασκάλους τον Παναγιώτη Παλαμά και τον Ευγένιο Βούλγαρι.

Το 1760 ο Πατροκοσμάς πήγε στην Κωνσταντινούπολη όπου συνάντησε τον λόγιο αδελφό του, Χρύσανθο, και έλαβε την έγκριση του πατριάρχη για τα ιεραποστολικά του σχέδια. Από τότε και για είκοσι συναπτά έτη ο άγιος Κοσμάς περιηγήθηκε σχεδόν ολόκληρη την ελληνική ύπαιθρο: Θράκη, Μακεδονία, Ρούμελη, Θεσσαλία, Κυκλάδες, Επτάνησα και προπάντων Ήπειρο.

Το κήρυγμά του, όπως όλοι γνωρίζουν, είχε τεράστια απήχηση στον λαό, ιδίως στους ορεινούς πληθυσμούς της ηπειρωτικής Ελλάδας και στους ποπολάρους των Επτανήσων. Πολλά και συγκλονιστικά πράγματα λέγουν και στο χωριό ου, το Βεσίνι Καλαβρύτων, για έναν Παπουλάκο, που πέρασε από εκεί, χωρίς ωστόσο να είναι βέβαιον αν πρόκειται για τον Πατροκοσμά τον Αιτωλό ή τον μοναχό Χριστόφορο Παναγιωτόπουλο, τον γνωστό Παπουλάκο του Μοριά .

Ως άνθρωπος, ο Πατρκοσμάς, ήταν μειλίχιος και ταπεινός, ενώ εκφραζόταν ως ίσος απέναντι σε ίσους, διαφέροντας ριζικά από τους πύρινους ιεροκήρυκες του παρελθόντος. Η γλώσσα του ήταν η απλή δημοτική στην πιο απλή της μορφή και το ύφος του διαλεκτικό, λιτό, σχεδόν απλοϊκό· διανθιζόταν, όμως, με ζωηρές διηγήσεις και απροσδόκητες παρομοιώσεις, ενώ ο συχνά προφητικός τόνος του θύμιζε τον Αγαθάγγελο και τα λαϊκά χρησμολόγια.

Το περιεχόμενο και η ουσία του κηρύγματός του Πατροκοσμά δεν μπορούν να περιγραφούν με απόλυτη βεβαιότητα, καθώς ο ευφραδής Κοσμάς δεν αισθάνθηκε ποτέ την ανάγκη να καταγράψει τους λόγους του. Σώζονται μόνο μερικές αυτόγραφες επιστολές του. Λέγεται μάλιστα πως οι λιγοστές διδαχές του που διασώθηκαν προέρχονται από σημειώσεις ή από αναμνήσεις μαθητών του, οι οποίοι τις ανέπτυξαν και τις κατέγραψαν λίγα ή αρκετά χρόνια μετά τον θάνατο του δασκάλου τους, όταν πλέον εκείνος είχε αναχθεί στη σφαίρα του θρύλου.

Είναι πάντως βέβαιο ότι άγιος Κοσμάς ο Αιτωλός αντλούσε τον κύκλο των θεμάτων του από την άμεση επικαιρότητα, τη λαϊκή θρησκευτική παράδοση, τις κοινωνικές συνθήκες και τη σκληρή ζωή της υπαίθρου.


ΑΦΥΠΝΙΣΕ ΤΟ ΓΕΝΟΣ!… Πέρα, όμως, από το αμιγώς θρησκευτικό του κήρυγμα, αυτό που ανήγαγε τον Πατροκοσμά σε απόστολο του αφυπνιζόμενου ελληνισμού εκείνης της εποχής ήταν το εθνικό του έργο. Χρησιμοποίησε όλο του το κύρος για να εμποδίσει τους εξισλαμισμούς, που σήμερα τον θεωρούμε … δεδομένο και φυσιολογικό, ενώ την εποχή εκείνη λάμβαναν ανησυχητική έκταση στη Βόρειο Ήπειρο.

Ο άγιος Κοσμάς ο Αιτωλός προσπάθησε με κάθε τρόπο να πείσει τους βλαχόφωνους και αλβανόφωνους πληθυσμούς της δυτικής Μακεδονίας και της Ηπείρου να μιλούν μόνο ελληνικά, ενώ ο ίδιος ίδρυσε δεκάδες σχολεία και παρακινούσε τους χωρικούς να μορφώνουν τα παιδιά τους με βάση το αρχαίο ελληνικό και χριστιανικό πνεύμα!

Αν και –όπως λέγεται- δεν ήταν επαναστάτης, σε πολλές τοπικές παραδόσεις φέρεται ως προφήτης της ανάστασης του Γένους. Το κοινωνικό του κήρυγμα ήταν εξίσου προδρομικό· διακήρυσσε την ισότητα της γυναίκας προς τον άντρα, την κοινωνική δικαιοσύνη, αφόριζε την αρπακτικότητα και την αναλγησία των πλουσίων, ενώ ο ριζοσπαστισμός των ιδεών του προκάλεσε ανησυχία στις ενετικές αρχές και στους Επτανήσιους άρχοντες, οι οποίοι εξαπέλυσαν διωγμό εναντίον του!

Δυστυχώς, παρόμοια στάση επέδειξαν απέναντί του και ορισμένοι μητροπολίτες, οι γαιοκτήμονες της Ηπείρου και προπάντων οι Εβραίοι της περιοχής, τους οποίους ο Πατροκοσμάς κατέκρινε με ασυνήθιστη δριμύτητα.

Τελικά, οι εχθροί του αγίου μας τον κατηγόρησαν στους Τούρκους ως πράκτορα των Ρώσων (!), προκαλώντας έτσι τη σύλληψη και τον απαγχονισμό του.

Είναι αληθές, ότι η αίγλη του μαρτυρίου εδραίωσε τη φήμη του Πατροκοσμα και ο ίδιος τιμήθηκε τόσο από τους Έλληνες όσο και από τους Αλβανούς και τους Τούρκους ως θαυματουργός άγιος και προφήτης! Ακόμα και ο Αλή πασάς έτρεφε μεγάλη ευλάβεια για το λείψανό του. Η Εκκλησία αναγνώρισε επίσημα τον Κοσμάς τον Αιτωλό ως άγιο το 1961. Η μνήμη του τιμάται από την Εκκλησία μας στις 24 Αυγούστου.

Με σεβασμό και τιμή

ΑΓΓΕΛΟΣ ΠΑΝ. ΣΑΚΚΕΤΟΣ

 
ONLINE-PRESS © 2013. All Rights Reserved. Powered by Blogger
Top