Ενας ανθρώπινος σκελετός που βρέθηκε στο μέσον του βωμού όπου γίνονταν θυσίες παραπέμπει τους αρχαιολόγους σε πιθανή ανθρωποθυσία στο Λύκαιον Ορος. Και όχι τυχαία. 

Εκτός από τους αρχαίους μύθους της περιοχής, που αναφέρονται και στις αρχαίες πηγές, ο σκελετός εντοπίστηκε σε εξέχουσα θέση ταφής, όπως λένε οι αρχαιολόγοι, στο ιερό του Διός στο Λύκαιον Ορος.

«Τα πάντα είναι ανοιχτά» λέει στο «Εθνος» η έφορος αρχαιοτήτων Αρκαδίας Αννα-Βασιλική Καραπαναγιώτου, επισημαίνοντας πως ακολουθεί εξέταση του σκελετού από ειδικούς επιστήμονες, ειδική μελέτη με βάση όλα τα ευρήματα του τάφου και τις αρχαίες πηγές καθώς και συνέχιση της ανασκαφής στον βωμό. Μόνο όταν ξεκλειδώσουν όλα τα μυστικά, οι επιστήμονες θα είναι σε θέση να μιλήσουν με βεβαιότητα. Προς το παρόν εικάζουν και ετοιμάζονται για τις επόμενες κινήσεις τους.

Στη φετινή ανασκαφή από την Αμερικανική Σχολή Κλασικών Σπουδών, λοιπόν, και συγκεκριμένα το Πανεπιστήμιο της Αριζόνα σε συνεργασία με την Εφορεία Αρκαδίας, στο Λύκαιον Ορος εντοπίσθηκε και ανασκάφηκε για πρώτη φορά στο μέσον του βωμού τέφρας (από θυσίες ζώων προς τιμήν του Δία) και κοντά σε μία πλατφόρμα λαξευμένη στον φυσικό βράχο ανθρώπινη ταφή.

Ο σκελετός, που βρέθηκε σε ύπτια θέση και σε άριστη κατάσταση διατήρησης, είχε αποτεθεί σε στενό όρυγμα που δημιουργήθηκε μέσα στις επιχώσεις από την τέφρα και τα καμένα χώματα. Λείπει μόνο το κρανίο, αλλά σώζεται η κάτω γνάθος. Το όρυγμα ήταν επενδεδυμένο βόρεια και νότια από αδρά δουλεμένες πλάκες, ενώ πλάκες κάλυπταν την περιοχή της λεκάνης του νεκρού. Το μήκος του τάφου με τις πλάκες ανέρχεται σε 1.52μ.

Ανθρώπινη ταφή όπου λείπει μόνο το κρανίο καλυμμένη με πλάκες στην περιοχή της λεκάνης.




Ανθρώπινη ταφή όπου λείπει μόνο το κρανίο καλυμμένη με πλάκες στην περιοχή της λεκάνης. 

Σύμφωνα με την προκαταρκτική μελέτη, ο σκελετός ανήκει σε άτομο -πιθανόν άνδρα- εφηβικής ηλικίας με χρονολόγηση από την κεραμική της ταφής στο τέλος της Μυκηναϊκής Εποχής, πιθανότατα στον 11ο π.Χ. Δηλαδή μετά την κατάρρευση των μυκηναϊκών ανακτορικών κέντρων, στην περίοδο μετάβασης από την Υστερη Εποχή του Χαλκού στην Πρώιμη Εποχή του Σιδήρου, όταν ο βωμός ήταν σε λειτουργία. Η κ. Καραπαναγιώτου μάς λέει πως διαπιστωμένα, ο βωμός λειτουργούσε από τον 16ο αι. π.Χ. και είναι παλαιότερος από τον αντίστοιχο βωμό τέφρας του Δία στην αρχαία Ολυμπία. Οι κάτοικοι της περιοχής θεωρούσαν ότι το Λύκαιον Ορος και όχι η Κρήτη ήταν ο γενέθλιος τόπος του Δία και ότι οι δικοί τους αθλητικοί αγώνες, τα Λύκαια, είχαν ξεκινήσει νωρίτερα από τους Ολυμπιακούς.

Η τοποθεσία

Ο βωμός βρίσκεται στη νοτιότερη κορυφή του Λυκαίου Ορους, σε υψόμετρο 1400μ. ενώ στο οροπέδιο χαμηλότερα έχουν αποκαλυφθεί τα μνημειακά οικοδομήματα του κάτω ιερού, όπου γίνονταν φημισμένοι αθλητικοί αγώνες, τα Λύκαια.

Από την κεραμική των ανασκαφικών τομών πιστοποιείται ανθρώπινη δραστηριότητα στο ύψωμα ήδη από τη Νεολιθική Εποχή και κατά τη διάρκεια της Πρώιμης και Μέσης Εποχής του Χαλκού. Κατά τη Μυκηναϊκή Περίοδο όμως το ύψωμα αναδεικνύεται σε σημαντικό ιερό κορυφής και συνεχίζει να αποτελεί τόπο λατρείας και κατά τους πρώιμους ιστορικούς χρόνους.

Οι θυσίες ζώων προς τιμήν του Δία, κυρίως αιγών και προβάτων, δείχνουν τη συνεχή λατρευτική δραστηριότητα στον βωμό ήδη από τον 16ο αιώνα π.Χ. έως και την Ελληνιστική Περίοδο. Από τον 4ο αι. π.Χ. και εξής, γραπτές πηγές αναφέρουν ανθρωποθυσίες πάνω στον βωμό του Λυκαίου Ορους, αλλά στις ανασκαφές που είχαν διενεργηθεί έως σήμερα στον χώρο δεν είχαν εντοπιστεί ανθρώπινα οστά. Σε εξέλιξη βρίσκεται η επιστημονική μελέτη του σκελετού και παρά το γεγονός ότι είναι πολύ πρώιμο ακόμα να εξαχθούν συμπεράσματα για τις συνθήκες θανάτου του, «η εξέχουσα θέση της ταφής στο μέσον του βωμού και ο προσανατολισμός της καταδεικνύουν την ιδιαίτερη σημασία της».

Γενική άποψη του κάτω ιερού στο οροπέδιο του Λυκαίου Ορους

Γενική άποψη του κάτω ιερού στο οροπέδιο του Λυκαίου Ορους 

Ανασκαφές διεξήχθησαν φέτος και στο κάτω ιερό, όπου, όπως λέει η κ. Καραπαναγιώτου, «αρχίζουμε να ανακαλύπτουμε συστηματικά το πλήθος και το μέγεθος των μνημείων καθώς και τη χρονολογική σειρά με την οποία κτίστηκαν». Μεταξύ των σημαντικότερων νέων στοιχείων περιλαμβάνονται μία μνημειακή λίθινη κλίμακα στο ένα άκρο και μία εντυπωσιακή αψιδωτή είσοδος στο άλλο άκρο του διαδρόμου του 4ου αι. π.Χ., από όπου προφανώς οι αθλητές προσέγγιζαν τον ιππόδρομο και το στάδιο.

Δυτικά της στοάς και ανατολικά της κρήνης, οι ανασκαφές έφεραν στο φως δύο καλοδιατηρημένους αγωγούς, μία λίθινη λεκάνη και τα ίχνη τοίχου, πιθανόν από το -μαρτυρούμενο στις πηγές αλλά μη εντοπισμένο έως σήμερα- ιερό του Πανός. Εντός του ιπποδρόμου συνεχίστηκε η αποκάλυψη του αρχαίου καταστρώματος, ενώ η έρευνα στην περιοχή των λουτρών του 4ου αι. π.Χ. έφερε στο φως οικοδομικά κατάλοιπα παλαιότερων φάσεων.

Το ερευνητικό πρόγραμμα Λυκαίου Ορους αποτελεί μία ελληνοαμερικανική συνεργασία υπό την αιγίδα του υπουργείου Πολιτισμού και Αθλητισμού και της Αμερικανικής Σχολής Κλασικών Σπουδών. Συνδιευθυντές του προγράμματος είναι η δρ Αννα Βασιλική Καραπαναγιώτου, προϊσταμένη της Εφορείας Αρχαιοτήτων Αρκαδίας, και οι δρ David Gilman Romano και δρ Mary Voyatzis από το Πανεπιστήμιο της Αριζόνα.

Αγγελική Κώττη
 
ONLINE-PRESS © 2013. All Rights Reserved. Powered by Blogger
Top