(του Γιώργου Διονυσόπουλου)
Ολέθρια αποδείχτηκε η πρώτη συμμετοχή του υποβρυχίου «Παπανικολής» σε άσκηση που πραγματοποιήθηκε πριν από τέσσερις περίπου εβδομάδες στα ανοιχτά του Αργοσαρωνικού, αφού στο σύνολο σχεδόν των εικονικών μαχών που έδωσε κάτω από το νερό γνώρισε την ήττα από το υποβρύχιο «Νηρέας». Επρόκειτο για άσκηση τύπου Casex, στο πλαίσιο της οποίας το κάθε υποβρύχιο αναλαμβάνει εναλλάξ ρόλο αμυνόμενου και επιτιθέμενου, έχοντας ως αποστολή να διαφυλάξει ή να προσβάλει τη θαλάσσια περιοχή του αντιπάλου του. Το «Παπανικολής» –παρά το γεγονός ότι επρόκειτο για το πλέον σύγχρονο σκάφος που υποτίθεται ότι υπηρετεί αυτή τη στιγμή στις τάξεις του Πολεμικού Ναυτικού– δεν κατάφερε τελικά να αντεπεξέλθει στο ρόλο του, δημιουργώντας προβληματισμό αναφορικά με τις δυνατότητές του και την αξιοπιστία του. Σε όλες τις υποβρύχιες μάχες που έδωσε με το κατά πολύ παλαιότερό του «Νηρέας» και παρά τις «stealth» δυνατότητές του, ηττήθηκε κατά κράτος, με αποτέλεσμα...
να προκαλούνται εύλογα ερωτηματικά αναφορικά με το εάν τελικά έπρεπε ή όχι να παραληφθεί από την ελληνική πλευρά. Σύμφωνα, μάλιστα, με αξιόπιστες πληροφορίες, στο πλήρωμα του «Νηρέας» δόθηκε τιμητική άδεια δύο εβδομάδων, ως επιβράβευση για την επιτυχία του στην άσκηση, αλλά με την επισήμανση «να κρατήσουν το στόμα τους κλειστό», ώστε να μην διαρρεύσει το γεγονός. Οι ίδιες εντολές –χωρίς βεβαίως την άδεια– φαίνεται πως δόθηκαν όμως και στο πλήρωμα του «Παπανικολής», που επίσης επιχείρησε να κρατήσει κρυφό το αποτέλεσμα της άσκησης. Το εντυπωσιακό είναι όμως ότι, στο πλαίσιο της άσκησης, το «Παπανικολής» εμφανίστηκε σε πολλούς τομείς ανέτοιμο από το να χαρακτηριστεί πλήρως επιχειρησιακό. Σύμφωνα με πληροφορίες, στο ημερολόγιο του υποβρυχίου καταγράφηκαν περισσότερα από 40 σημαντικά ή λιγότερο σημαντικά προβλήματα και δυσλειτουργίες, που ξεκινούσαν από τα έρμα του σκάφους και επεκτείνονταν μέχρι τον ηλεκτρονικό εξοπλισμό του και το μεγάλο ίχνος που κατέγραφε στο «αντίπαλο» ραντάρ. Οι παρατηρήσεις του κυβερνήτη, μάλιστα, έφτασαν μέχρι και το γραφείο του Α/ΓΕΝ αντιναύαρχου Ελευσινιώτη, ο οποίος έδωσε εντολή να κοινοποιηθούν άμεσα και προς τη γερμανική πλευρά προκειμένου να συνδράμει στην επίλυσή τους, δεδομένου ότι για ένα χρόνο υπάρχει καθεστώς εγγύησης, το οποίο υποχρεώνει τους Γερμανούς να επιδιορθώνουν με δικά τους έξοδα την οποιαδήποτε βλάβη. Σε κάθε περίπτωση, το συγκεκριμένο περιστατικό έρχεται να καταδείξει τη βιασύνη της ελληνικής πλευράς να παραλάβει το υποβρύχιο, το οποίο στην πρώτη του επιχειρησιακή δοκιμασία εμφανίστηκε ανέτοιμο να ανταποκριθεί στο ρόλο του. Να σημειώσουμε, πάντως, ότι σε επικοινωνία που είχαμε με στελέχη του Πολεμικού Ναυτικού προκειμένου να διερευνήσουμε περαιτέρω το γεγονός, το ενδεχόμενο να ηττήθηκε το «Παπανικολής» από ένα λιγότερο σύγχρονο υποβρύχιο χαρακτηρίστηκε περίπου ως κάτι που μπορεί να συμβεί, δεδομένου ότι πρόκειται για ένα υποβρύχιο με καινούρια συστήματα, που τώρα δοκιμάζονται σε σχεδόν πραγματικές συνθήκες μάχης, με νέο πλήρωμα, το οποίο τώρα ξεκινά να συνεργάζεται, αλλά και με κάποιες δυσλειτουργίες, που εξακολουθούν να υπάρχουν.
Να επισημάνουμε ότι το υποβρύχιο «Παπανικολής», τύπου 214, ευθύς εξαρχής είχε παρουσιάσει σημαντικά προβλήματα ευστάθειας στη διάρκεια της πλεύσης στην επιφάνεια, εισροές νερού, βλάβες στο περισκόπιο, βλάβες στην ηλεκτρική εγκατάσταση και στο σύστημα διαχείρισης, με αποτέλεσμα εδώ και έξι περίπου χρόνια η χώρα μας να αρνείται να το παραλάβει από τη Γερμανία. Από το 2006 ξεκίνησε μια πολύπλευρη διαπραγμάτευση, με πολιτικές, διπλωματικές, οικονομικές και αμυντικές παραμέτρους, που κατέληξε σε συμφωνία μεταξύ Ελλάδας και Γερμανίας. Η επίσημη τελετή υποδοχής του υποβρυχίου στη χώρα μας πραγματοποιήθηκε στις 21 Δεκεμβρίου 2010 στην Ελευσίνα. Το πλοίο, με πλήρωμα σαράντα περίπου ανδρών, φέρει σύστημα αναερόβιας πρόωσης (AIP), την παραγωγή, δηλαδή, ηλεκτρικής ενέργειας από κυψέλες υγρών καυσίμων. Το σύστημα αυτό απαλλάσσει το υποβρύχιο από τη διαδικασία εκτελέσεως αναπνευστήρα για τη φόρτιση των συστοιχιών του, μια διαδικασία που καθιστά τα σκάφη ευάλωτα σε εντοπισμό από ανθυποβρυχιακές μονάδες. Σε ό,τι αφορά στο «Νηρέας», πρόκειται για ένα παλαιότερο, τύπου 209, συμβατικό υποβρύχιο, δεύτερο στη σειρά των τεσσάρων υποβρυχίων τύπου «Γλαύκος» που διαθέτει το Πολεμικό Ναυτικό. Κατασκευάστηκε και αυτό στα ναυπηγεία της HDW, στο Κίελο της Γερμανίας. Καθελκύστηκε την 9η Ιουνίου 1971, ενώ εκσυγχρονίστηκε το 2000, οπότε και αναβαθμίστηκαν αισθητά οι επιχειρησιακές και τεχνολογικές δυνατότητές του.
Προανακριτική Επιτροπή
Το υποβρύχιο «Παπανικολής» δεν έφερε «τρικυμία» μόνο στο Πολεμικό Ναυτικό, και πιο συγκεκριμένα στο κομμάτι που αφορά στις επιχειρησιακές του ικανότητες, αλλά και στην πολιτική ζωή του τόπου. Ιδιαίτερα κατά το τελευταίο χρονικό διάστημα κυβέρνηση και αντιπολίτευση διασταύρωσαν αρκετές φορές τα... ξίφη τους για το καθεστώς υπό το οποίο έγινε η παραγγελία του υποβρυχίου, καταλήγοντας στη σύσταση Προανακριτικής Επιτροπής. Να επισημάνουμε ότι το 2000 η χώρα μας, με υπουργό Εθνικής Άμυνας τον Άκη Τσοχατζόπουλο, προχώρησε στην παραγγελία τεσσάρων υποβρυχίων τύπου 214 από τη γερμανική εταιρεία HDW, θυγατρική της ThyssenKrupp Technologies. Η συνολική αξία των υποβρυχίων ανερχόταν στα περίπου 1,7 δις ευρώ, από τα οποία η Ελλάδα κατέβαλε ευθύς εξαρχής ως προκαταβολή το 80% του συνολικού ποσού, δηλαδή περίπου 1,4 δις ευρώ. Σύμφωνα με τη σύμβαση που είχε υπογραφεί, το πρώτο εκ των τεσσάρων υποβρυχίων θα κατασκευαζόταν στο Κίελο της Γερμανίας και τα υπόλοιπα τρία στα Ναυπηγεία Σκαραμαγκά, ιδιοκτησίας της ΕΤΒΑ. Δύο χρόνια μετά την υπογραφή της σύμβασης, τα Ναυπηγεία Σκαραμαγκά εξαγοράζονται από τη γερμανική εταιρεία HDW. Το 2004, το πρώτο υποβρύχιο της σύμβασης καθελκύστηκε στα ναυπηγεία του γερμανικού ομίλου HDW, στο Κίελο, και βαφτίστηκε «Παπανικολής». Οι δοκιμές από κλιμάκιο του Πολεμικού Ναυτικού, που άρχισαν ένα χρόνο αργότερα, έδειξαν προβλήματα ευστάθειας και προσέδωσαν στο «Παπανικολής» την ονομασία «υποβρύχιο που γέρνει». Οι αρχικές παρεμβάσεις των Γερμανών για αποκατάσταση της ευστάθειας διόρθωσαν μερικώς μόνο το πρόβλημα και η Αθήνα, το 2006, αρνήθηκε να παραλάβει το υποβρύχιο. Είχε προηγηθεί σειρά δοκιμών στη Βόρεια Θάλασσα, στη διάρκεια των οποίων παρουσιάστηκαν αρκετά προβλήματα στο υποβρύχιο, με σημαντικότερο όλων τη μεγάλη κλίση που παρουσίαζε το υποβρύχιο κατά τη διάρκεια της διαδικασίας ταχείας ανάδυσης και με συγκεκριμένο κυματισμό. Ωστόσο, υπήρχαν κι άλλα προβλήματα, όπως αυτό της «ακουστικής υπογραφής» του υποβρυχίου: Ενώ κανονικά το υποβρύχιο θα έπρεπε να είναι αθόρυβο και άρα μη εντοπίσιμο από τα σόναρ, δεν πληρούσε αυτές τις προϋποθέσεις. Τελικά, σύμφωνα με τον υπουργό Εθνικής Άμυνας κ. Ευάγγελο Βενιζέλο, όλ’ αυτά τα προβλήματα έχουν πλέον λυθεί και το υποβρύχιο είναι πια επιχειρησιακά άρτιο και αξιόμαχο. 
(Δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Επίκαιρα: 05/05/2011)
 
ONLINE-PRESS © 2013. All Rights Reserved. Powered by Blogger
Top