To παρακάτω ενδιαφέρον άρθρο του JEFFREY SACHS δημοσιεύθηκε στις 11 Μαίου 2002 στα ΝΕΑ και αφορούσε την παρέμβαση του ΔΝΤ στην οικονομία της Αργεντινής. Οκτώ χρόνια μετά δυστυχώς φαντάζει πολύ ενημερωτικό για το τι θα συμβεί στην Ελλάδα τους επόμενους μήνες.

Όταν ξέσπασε η χρηματοπιστωτική κρίση στην Αργεντινή, έριξα το μεγαλύτερο μερίδιο της ευθύνης στην ίδια την Αργεντινή και λιγότερο στους διεθνείς οργανισμούς, όπως είναι το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο. Τώρα, έξι μήνες αργότερα, το ισοζύγιο των ευθυνών πρέπει να επανεξεταστεί. Παρά το γεγονός ότι η Αργεντινή είναι η βασική υπεύθυνη για τη μοίρα της, το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο δεν τη βοήθησε επαρκώς. Το πρόβλημα δεν ήταν μόνο ¬ ή κυρίως ¬ η καθυστέρηση παροχής οικονομικής βοήθειας στην Αργεντινή. Το μεγαλύτερο πρόβλημα είναι η απουσία αποτελεσματικών ιδεών από το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο.
Το ΔΝΤ δεν έχει μια ξεκάθαρη ιδέα σχετικά με το τι πρέπει να κάνει στην Αργεντινή. Εξακολουθεί να θεωρεί πως το βασικό πρόβλημα είναι ότι η οικονομική κρίση της Αργεντινής είναι το αποτέλεσμα της δημοσιονομικής σπατάλης, το αποτέλεσμα μιας κυβέρνησης που δαπανούσε περισσότερα από αυτά που είχε. Έτσι, δίνει έμφαση στην ανάγκη της Αργεντινής να περικόψει τις δημοσιονομικές δαπάνες της. Καθώς η κρίση στην Αργεντινή οξύνεται, με την πιθανότητα συρρίκνωσης του φετινού οικονομικού της προϊόντος κατά 10%-15% να αυξάνεται και την ανεργία να καλπάζει, το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο εξακολουθεί να ζητεί μεγαλύτερες δημοσιονομικές περικοπές. Αυτό μοιάζει με ό,τι συνέβαινε τον 18ο αιώνα, όταν οι γιατροί αντιμετώπιζαν τον πυρετό παίρνοντας αίμα από τους ασθενείς. Αυτό τους εξασθενούσε περισσότερο και, πολύ συχνά, τους οδηγούσε στον θάνατο.
Η προσέγγιση του ΔΝΤ εγκαταλείφθηκε στις πλούσιες χώρες πριν από περίπου 70 χρόνια, κατά τη διάρκεια της μεγάλης οικονομικής κρίσης του Μεσοπολέμου. Όταν το οικονομικό προϊόν συρρικνώθηκε, λόγω της τραπεζικής και χρηματοπιστωτικής κρίσης (που συνδέθηκε με την κατάρρευση του κανόνα του χρυσού), τα φορολογικά έσοδα μειώθηκαν κατακόρυφα στις Ηνωμένες Πολιτείες και στην Ευρώπη και οι συντηρητικές κυβερνήσεις προσπάθησαν να μειώσουν τις δημοσιονομικές δαπάνες, προκειμένου να περιορίσουν τα δημοσιονομικά ελλείμματα. Προχωρώντας στη μείωση των δαπανών, το οικονομικό προϊόν συρρικνώθηκε περισσότερο και η οικονομική κρίση οξύνθηκε. Το 1936, ο Τζον Μέιναρντ Κέινς απέδειξε τη ματαιότητα της ισοσκέλισης του προϋπολογισμού στο μέσον μιας οικονομικής ύφεσης.
Το λάθος του ΔΝΤ
Το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο αγνοεί τραγικά αυτή τη λογική στην περίπτωση της Αργεντινής. Η διεύρυνση του δημοσιονομικού ελλείμματός της είναι κυρίως το αποτέλεσμα της οικονομικής της κατάρρευσης από το 1999, και όχι η αιτία. Το έλλειμμα ήταν σχετικά χαμηλό έως το 1999, όταν η οικονομία βυθίστηκε σε ύφεση. Πράγματι υπάρχει δημοσιονομική σπατάλη, αλλά δεν είναι η αιτία μιας ακραίας μακροοικονομικής κρίσης. Η ύφεση προκλήθηκε όχι από τις δημοσιονομικές δαπάνες, αλλά από την απότομη υποτίμηση του νομίσματος της Βραζιλίας, τον Φεβρουάριο του 1999. Αυτό έκανε το πέσο της Αργεντινής μη ανταγωνιστικό και οδήγησε τους επενδυτές να πιστέψουν (ορθώς, όπως αποδείχθηκε) ότι και η Αργεντινή θα προχωρούσε σε υποτίμηση του νομίσματός της. Καθώς οι επενδυτές απέσυραν τα κεφάλαιά τους από την Αργεντινή, λόγω του φόβου μιας υποτίμησης (σε μία περίοδο που η κυβέρνηση της Αργεντινής δεσμευόταν ότι δεν θα υποτιμήσει το πέσο, το οποίο ήταν συνδεδεμένο με ισοτιμία ένα προς ένα με το αμερικανικό δολάριο), τα επιτόκια αυξήθηκαν κατακόρυφα και οι καταθέσεις στις τράπεζες μειώθηκαν.
Αυτές οι εξελίξεις όξυναν την ύφεση, το 2000 και το 2001, και προκάλεσαν τη διεύρυνση του δημοσιονομικού ελλείμματος, λόγω της μείωσης των φορολογικών εσόδων. Η κυβέρνηση της Αργεντινής εκείνης της εποχής (υπό τον πρόεδρο Ντα Λα Ρούα) και το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο δοκίμασαν τη λανθασμένη «θεραπεία» των δημοσιονομικών περικοπών. Το έλλειμμα του προϋπολογισμού συνέχισε να διευρύνεται, καθώς η οικονομία κατέρρεε.
Η σωστή προσέγγιση
Η σωστή προσέγγιση για την επίλυση των προβλημάτων της Αργεντινής, το 2001 και τώρα, θα ήταν ο τερματισμός της κερδοσκοπίας σχετικά με την υποτίμηση. Πρότεινα τη λύση της «δολαριοποίησης» ή της αντικατάστασης του πέσο με το αμερικανικό δολάριο, η οποία θα έσβηνε τις προσδοκίες υποτίμησης. Αντίθετα, η κυβέρνηση διέκοψε τη λειτουργία του χρηματοπιστωτικού συστήματος, έτσι ώστε οι καταθέτες να μην μπορούν να ανταλλάξουν τα πέσο τους με δολάρια. Η διακοπή της λειτουργίας του τραπεζικού συστήματος οδήγησε στην πλήρη απώλεια της εμπιστοσύνης προς την οικονομία της Αργεντινής. Τώρα, πολλοί κάτοικοι της χώρας μεταναστεύουν στην Ευρώπη και τις Ηνωμένες Πολιτείες και προσπαθούν να ανταλλάξουν πέσο με δολάρια, με κάθε ευκαιρία. Το πέσο καταρρέει και το τραπεζικό σύστημα παραμένει παγωμένο. Η οικονομία της χώρας είναι κλινικώς νεκρή.
Αποκατάσταση εμπιστοσύνης
Η σωστή κίνηση, τώρα, είναι .....


να αποκατασταθεί η εμπιστοσύνη στο τραπεζικό σύστημα. Αυτό μπορεί να επιτευχθεί με τη «δολαριοποίηση» της οικονομίας, όπως έπρεπε να έχει γίνει πριν από πολύ καιρό. Επιπλέον, η διεθνής κοινότητα θα πρέπει να προσφέρει έκτακτη οικονομική βοήθεια, προκειμένου να υπάρξει εγγύηση του τραπεζικού συστήματος και να αναγεννηθεί η αξιοπιστία του. Οι διεθνείς τράπεζες στην Αργεντινή θα πρέπει, σε συνεργασία με την κυβέρνηση, να αποκαταστήσουν τις τραπεζικές λειτουργίες μέσα στις επόμενες ημέρες και όχι τους επόμενους μήνες. Θα πρέπει να προσφερθεί στην Αργεντινή πλήρης διακοπή της εξυπηρέτησης του εξωτερικού της χρέους για έναν χρόνο. Με την επαναλειτουργία των τραπεζών, τη δημιουργία ενός αξιόπιστου νομίσματος και τη διακοπή της εξυπηρέτησης του εξωτερικού χρέους της, μερικά βραχυπρόθεσμα δάνεια από το ΔΝΤ μπορούν να αποκαταστήσουν την εμπιστοσύνη και να βοηθήσουν τη χώρα να ξεπεράσει την κρίση. Μόνο τότε θα πρέπει η κυβέρνηση να δεσμευτεί για ένα υπεύθυνο σχέδιο δημοσιονομικών δαπανών και όχι μεγάλων περικοπών.
Αντίθετα, το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο συνιστά απαρχαιωμένες και κίβδηλες λύσεις. Επικεντρωνόμενο στο έλλειμμα του προϋπολογισμού, προσπαθεί να γιατρέψει τα συμπτώματα και όχι τις αιτίες. Προωθεί οικονομικά και πολιτικά αναποτελεσματικές λύσεις, λέγοντας στην Αργεντινή να μειώσει στο έπακρο την παροχή δημοσίων υπηρεσιών, όταν τα σχολεία και τα νοσοκομεία βρίσκονται ήδη στο χείλος της κατάρρευσης.
Επί αιώνες, οι γιατροί αποδυνάμωναν τους ασθενείς τους μέσω της αιμορραγίας, έως ότου η φαρμακευτική έγινε επιστήμη. Είναι τώρα η ώρα για να εφαρμόσει το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο μία επιστημονικά αποδεκτή λύση και να αναγνωρίσει τα λάθη που κάνει στην Αργεντινή. Πρέπει, τελικά, να πάρει το μερίδιο της ευθύνης που τού αναλογεί για την καταστροφή της Αργεντινής.

 
ONLINE-PRESS © 2013. All Rights Reserved. Powered by Blogger
Top